رژیم غذایی وگان به رژیم غذایی گفته می شود که در آن نه تنها خوردن گوشت و مواد غذایی جانوری بلکه هر غذایی که از جانوران تهیه می‌شود یا هر چیزی که از آنها ساخته می شود ممنوع است. رژیم غذایی گیاهخواری سخت‌گیری کمتری دارد ولی افراد فقط نباید گوشت بخورند. اما رژیم غذایی پسکاتاریان مصرف گوشت ماهی و اکثر غذاهای دریایی را مجاز دانسته است و در باقی موارد مشابه با رژیم غذایی وگان است.

با رژیم غذایی گیاهخواری، وگان و پسکاتاریان آشنا شوید!

رژیم غذایی وگان برخلاف بسیاری از رژیم های غذایی دیگر، هم به ویژگی های سالم بودن مواد غذایی نگاه می‌کند و هم پیامدهای اخلاقی یک رژیم غذایی را در نظر می گیرد. در رژیم غذایی وگان خوردن تمامی غذاهای جانوری از جمله تمامی مواد غذایی که از جانوران به دست می آیند، ممنوع هستند. منظور اینکه در رژیم غذایی وگان خوردن تمامی انواع گوشت، ماهی، مرغ، خرچنگ و غذاهای دریایی، لبنیات، تخم مرغ و کلیه غذاهایی که از جانوران به دست می آیند ممنوع است.

رژیم غذایی گیاهخواری

رژیم غذایی گیاهخواری

حتی بسیاری افراد که طرفدار این رژیم غذایی هستند محصولات تهیه شده از جانوران مثل چرم را نیز استفاده نمی‌کنند. با اینکه پیامدهای اخلاقی چنین رژیم غذایی هنوز در بین صاحب نظران مورد بحث است و به نتیجه گیری قطعی نرسیده اند اما برای انتخاب چنین رژیم غذایی، دلایل اخلاقی منطقی وجود دارند.

ضمنا، با اینکه به نظر می رسد انتخاب رژیم غذایی وگان مزایای زیادی برای سلامتی داشته باشد و افراد سبک زندگی بهتری پیدا کنند، معایبی هم براساس نقص و کمبودهای مواد غذایی وجود دارد که طرفداران این رژیم غذایی باید در نظر بگیرند تا سلامت کلی بدن آنها به خطر نیفتد.

همچنین بخوانید: راهنمای جامع رژیم غذایی پالئو

فرقی که بین رژیم غذایی گیاهخواری با وگان وجود دارد این است که در رژیم غذایی گیاهخواری، خوردن محصولات جانبی که از جانوران بدست می آیند و برای تولید نیازی به کشتن جانوران نیست، مشکلی ندارد. در واقع در گیاهخواری افراد می توانند لبنیات، تخم مرغ، پنیر و سایر محصولاتی که از جانوران بدست بیاید را مصرف کنند.

با اینکه تنها یک تفاوت اساسی بین این دو نوع رژیم غذایی وجود دارد اما همین عامل بسیار مهم است چون مصرف تخم مرغ، پنیر و لبنیات جلوی بسیاری از کمبودهای تغذیه ای که در رژیم وگان افراد به آن دچار هستند را می گیرد. رژیم غذایی پسکاتاریان یک پله بالاتر از این دو رژیم غذایی به سمت گوشتخواری کامل است به نحوی که در این نوع رژیم غذایی مصرف گوشت ماهی مشکلی ندارد.

تاریخچه رژیم غذایی وگان، گیاهخواری و پسکاتاریان

تاریخچه ایده نخوردن گوشت جانوران به حدود 100 سال می رسد که عمدتا بخاطر دلایل مذهبی بود. مثلا رژیم غذایی گیاهخواری بودایی به 4 تا 6 قرن قبل از میلاد مسیح باز می‌گردد. رژیم غذایی وگان هم که مدت زمان زیادی از مطرح شدن ایده آن و شناخته شدن در سطح جهانی نمی گذرد، ایده آن توسط Donald Watson مطرح گردید که بعدا Vegan Society را به همراهی چند فرد دیگر در انگلستان بنیانگذاری کرد و اولین توصیه ها و پیشنهادهای رژیمی آن دقیقا همان مواردی هستند که امروزه ما از رژیم گیاهخواری بدون لبنیات شناخت داریم.

بعدا اصول این رژیم غذایی تغییر پیدا کرد و ایده آن چنین شد که جامعه بشری نه تنها نباید حیوانات را برای مصارف شخصی خود بکشد تا از گوشت آنها استفاده کند بلکه برای اهداف دیگر نیز نباید اینکار را انجام دهد.

مرور کلی بر مؤلفه ها و اصول اساسی رژیم های غذایی وگان، گیاهخواری و پسکاتاریان

طبق رژیم غذایی وگان شما نمی‌توانید گوشت و محصولات جانوری و هر چیزی که از آنها بدست می آید را مصرف کنید و این یعنی مصرف گوشت، ماهی، تخم مرغ، خرچنگ و غذاهای دریایی، لبنیات، تخم مرغ و غیره ممنوع است. افرادی که چنین رژیم غذایی دارند باید غذاهایی مصرف کنند که کاملا گیاهی است.

لذا رژیم غذایی وگان، سرشار از فیبر، منیزیم، فولیک اسید، ویتامین C و E، آهن و مواد مغذی گیاهی است و در مقابل کالری، چربی اشباع و کلسترول، اسیدهای چرب امگا 3، ویتامین D، کلسیم، روی و ویتامین B12 کمی دارد.

همچنین بخوانید: ۵ ویتامین بسیار مهم برای رشد عضله و ریکاوری

با توجه به موارد گفته شده چون در این افراد نیازهای روزانه بدن برای اسیدهای چرب امگا 3، ویتامین D و B12 به همراه کولین تأمین نمی شود باید مکمل های آنها مصرف شود. از طرفی هم چون مصرف روزانه پروتئین آنها کافی نیست – چون که پروتئین کامل مورد نیاز بدن از محصولات جانوری تأمین می شود – باید با دقت و بررسی زیاد منابع پروتئینی را پیدا کنند تا میزان مورد نیاز روزانه آمینواسید بدن خود را جبران کنند.

مقایسه رژیم غذایی وگان و گیاهخواری

رژیم غذایی وگان و گیاهخواری بخاطر دلایل اخلاقی و حفظ سلامتی، اصول مشترکی دارند که همان پرهیز از مصرف محصولات جانوری است با این حال، رژیم های غذایی گیاهخواری با نوع وگان کاملا متفاوت هستند چون در این نوع گیاهخواری افراد می توانند از محصولات جانبی جانوری مثل لبنیات، تخم مرغ و پنیر استفاده کنند.

همین عامل نقطه تمایز بسیار مهمی است چون با مصرف محصولات جانبیِ جانوری، افراد می توانند آمینواسید، کولین، ویتامین B12 و غیره را به مقدار نیاز در روز جذب کنند و دچار کمبودهای تغذیه ای که افراد در رژیم وگان با آن مواجه هستند، نشوند.

مقایسه رژیم غذایی وگان و پسکاتاریان

رژیم غذایی پسکاتاریان، مدل تغییر پیدا کرده رژیم غذایی گیاهخواری است. در این نوع رژیم غذایی نیز از همان فلسفه و منطق رژیم‌های غذایی وگان و گیاهخواری استفاده می شود اما یک تفاوت وجود دارد: افراد در این رژیم غذایی می توانند گوشت ماهی و در اغلب مواقع غذاهای دریایی مثل میگو، گوشت حلزون و سایر غذاهای دریایی مثل خرچنگ را مصرف کنند.

در رژیم غذایی پسکاتاریان افراد به مصرف غذاهایی (همان غذاهای دریایی) می پردازند که سرشار از اسیدهای چرب امگا 3 مثل EPA و DHA هستند تا دچار کمبودهای تغذیه ای نشوند که افراد در رژیم های غذایی وگان و گیاهخواری تجربه می کنند.

مقایسه رژیم غذایی وگان و خام خواری

رژیم غذایی خام خواری نسبت به رژیم غذایی وگان یک مرحله جلوتر است یعنی افراد باید مواد غذایی را به شکل خام مصرف کنند و این یعنی نباید آنها را بپزند یا از لحاظ شیمیایی و فیزیکی آنها را تغییر دهند. رژیم غذایی خام خواری را با رژیم غذایی سالم نیز مقایسه می‌کنند و آنها را شبیه به هم می دانند که البته در رژیم خام خواری سختگیری خیلی بیشتر است چون در رژیم غذایی سالم افراد می توانند غذاها را بپزند.

رژیم غذایی خام خواری

رژیم غذایی خام خواری

استدلال علمی که پشت رژیم غذایی خام خواری وجود دارد این است که طرفداران آن معتقدند که فقط به این روش می توان بیشترین مواد غذایی ممکن را از غذاها دریافت کرد که البته عمدتا چنین استدلالی توسط جوامع علمی رد شده است.

زمانبندی غذا خوردن و تعداد دفعات غذا خوردن

رژیم غذایی وگان هیچ محدودیت یا قانون خاصی در مورد اینکه افراد چند بار در روز باید غذا بخورند یا اینکه کی غذا بخورند ندارد. افراد می توانند هر تعداد بار که مایل بودند در روز غذا بخورند و هر زمانی را برای غذا خوردن انتخاب کنند. ضمنا رژیم غذایی وگان هیچ گونه فازبندی خاصی ندارد.

ممنوعیت ها و محدودیت ها

رژیم غذایی وگان محدودیت های شدیدی در مورد مصرف محصولات جانوری در نظر گرفته و به طور کلی آنها را از رژیم غذایی حذف کرده است. این محدودیت شامل کلیه محصولات جانبی گرفته شده از جانوران مثل لبنیات، تخم مرغ، پنیر، پروتئین وِی و خامه نیز می شود.

رژیم غذایی وگان بیشتر برای چه کسانی مناسب است؟

رژیم غذایی وگان بیشتر برای کسانی مناسب است که گرایشات اخلاقی مشابهی نسبت به جانوران دارند و نمی خواهند با کشتن حیوانات به درد و رنج جهان اضافه کنند. حتی رژیم غذایی وگان برای کسانی که پیروان مذاهب خاص مثل آیین بودایی، هندو و جِین (ترکیب آیین هندوئی و بودایی یا Jainism) هستند، بسیار مناسب است.

عمل کردن به این رژیم غذایی چقدر راحت است؟

عمل کردن به رژیم غذایی وگان برای اکثر افراد کار بسیار سختی است چون باید طیف زیادی از غذاها را از رژیم غذایی خود حذف کنند. حذف محصولات جانبی که از جانوران به دست می‌آید، عمل کردن به این رژیم غذایی را بیش از پیش سخت می‌کند، چرا که اکثر وسایل آشپزخانه از محصولات جانوری در روکش یا متریال سازنده استفاده می‌کنند و یا مواد غذایی مثل سس و سایر غذاهای اصلی وابسته به آنها هستند.

به نظر برخی افراد، وقتی یاد بگیرید که چطور محیط و شرایط غذایی خود را تغییر دهید و به رستوران هایی بروید که فقط غذاهای گیاهی طبخ می کنند، عمل کردن به این رژیم غذایی کم کم راحتتر می شود.

باور عمومی در مورد رژیم غذایی وگان

باور عمومی که در مورد رژیم غذایی وگان وجود دارد اساسا ناشی از دلایل اخلاقی و مذهبی در رابطه با نخوردن گوشت است مخصوصا که برخی داده ها و شواهد علمی تأیید کننده هم وجود دارند که طرفداران این رژیم غذایی به آنها استناد می کنند.

بهترین مطالعه ای که تاکنون در مورد رژیم غذایی وگان انجام شده، مطالعه ای که در چین انجام شد. این مطالعه و بررسی گسترده و اپیدمیولوژیک توسط دکتر T. Colin Campbell انجام شد و نتیجه تحقیقات وی مشخص کردند که مصرف پروتئین‌های جانوری سبب افزایش نرخ ابتلای افراد به سرطان و سایر بیماری های مزمن می‌گردد.

مطالعات علمی و تفسیر داده های مختلف

مطالعه ای که در چین صورت گرفته معمولا مردود اعلام شده است. علت آن هم کسب داده های همبستگی با روش های نه چندان علمی و مورد تأیید است و لذا نباید به عنوان یک مرجع علمی دقیق برای حمایت از سبک زندگی با رژیم وگان به آن استناد شود. با این وجود، ده‌ها مطالعه علمی موفق و با متدهای تأیید شده وجود دارند که روی رژیم غذایی وگان و سبک زندگی مرتبط با آن از لحاظ جنبه های مختلف چربی سوزی و سلامتی بررسی های معتبری انجام داده اند.

اثر رژیم غذایی وگان بر چربی سوزی

در یکی از این مطالعات، از 64 زن یائسه دارای اضافه وزن استفاده شد و از آنها خواستند که به مدت 14 هفته طبق رژیم غذایی وگان یا برنامه ملی آموزش کلسترول (NCEP) عمل کنند. پس از اتمام این 14 هفته و گذشت 1 سال پیگیری این افراد، متوجه شدند افرادی که در گروه رژیم غذایی وگان قرار داشتند، تقریبا 5 کیلوگرم کاهش وزن داشتند در صورتی که زنان گروه NCEP حدود 2 کیلوگرم کاهش وزن نشان دادند.

البته شایان ذکر است که رعایت کردن پیوسته رژیم غذایی و شرکت در جلسات حمایتی نیز در کاهش وزن تأثیر داشته به همین دلیل اعتقاد بر این است که عامل اصلی وجود چنین اختلافی، رعایت پیوسته این رژیم غذایی است و نوع رژیم غذایی کمتر مؤثر است.

همچنین بخوانید: برنامه رژیم غذایی ۷ روزه برای کاهش وزن

در مقاله‌ای که در ژورنال American Medical Association منتشر شد، نتایج مشابهی در مورد رژیم غذایی اورنیش (Ornish) در مقایسه با رژیم های غذایی اتکینز (Atkins)، زون (Zone) و وِیت واچِرز (Weight Watchers) بدست آمد، مخصوصا وقتی که تعهد به رژیم غذایی و پیوستگی در آن نیز در نظر گرفته شدند. در مجموع، شواهد علمی نشان می دهند که برای کاهش وزن، رژیم غذایی وگان بسیار مؤثر است مخصوصا وقتی که افراد بدون وقفه به آن عمل کنند.

اثر رژیم غذایی وگان بر سلامت عمومی بدن

جذب مقادیر بالای مواد گیاهی در مقایسه با مواد جانوری، در بهبود التهاب، مقاومت بدن نسبت به انسولین و لیپیدهای پلاسما مؤثر بوده است. در مقایسه ای که اخیرا بین رژیم غذایی وگان و رژیم غذایی انجمن دیابت آمریکا انجام شده به این نتیجه رسیدند که هر دو رژیم غذایی باعث کاهش پایدار وزن و غلظت لیپید پلاسما می شوند.

در آنالیزی که روی تغییرات دارویی برای بیماران انجام شده، به نظر می رسد که رژیم غذایی وگان در مقایسه با رژیم غذایی انجمن دیابت آمریکا، تأثیر بیشتری روی بهبود وضعیت قند خون و لیپیدهای پلاسما دارند.

جمع بندی مطالب

در رژیم غذایی وگان، برخلاف بسیاری از رژیم های غذایی دیگر، تأکید بر روی خصوصیات و ویژگی های غذا و هم جنبه ها و پیامدهای اخلاقی است و به همین دلیل کلیه غذاهای جانوری و هر غذا و محصولی که از جانوران بدست بیایند نباید استفاده شوند.

به عبارتی دیگر مصرف هر نوع گوشت، ماهی، تخم مرغ، خرچنگ و سایر غذاهای دریایی، لبنیات، تخم مرغ و سایر غذاهایی که از جانوران بدست می آیند ممنوع است.

ضمنا با اینکه مزایای رعایت چنین رژیم غذایی مزایای زیادی برای سلامت بدن دارد اما بخاطر کمبودهای تغذیه ای که افراد پیدا می کنند باید مراقب سلامتی خود باشند تا دچار بیماری های خاصی نگردند.

٬٬

2 دیدگاه. دیدگاه تازه ای بنویسید

  • Sheida Ghahremani
    2020-11-02 12:12

    متاسفانه این رژیم غذایی که ترند شده در دنیا خیلی به بدن آسیب میزنه و باعث بسیاری از بیماری هاست
    لطفا مزایای این رژیم رو هم به اشتراک بگذارید تا دنبال کنندگان این نوع رژیمها با آگاهی کامل انتخاب کنند
    ماشالا اینقدرم وگانها خوش اخلاقن کسی جرات نمیکنه از معایب این رژیم براشون حرف بزنه

    پاسخ
    • با تشکر از نظر شما در مقاله ذکر شده است برای رفع کمبودهای این رژیم چه مواد غذایی به این رژیم اضافه گردد.

      پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

اگر این مطلب را دوست داشتید با دوستان خود به اشتراک بگذارید!

همچنین بخوانید:

فهرست