سوماتروپین (HGH) یا همان هورمون رشد برای رشد عضلات و استخوان های بدن ضروری است که مصارف پزشکی تأیید شده بسیار زیادی دارد. این هورمون در بین ورزشکاران علی‌الخصوص بدنسازان زن و مرد محبوبیت زیادی دارد و در واقع سوماتروپین برای بدنسازی یک هورمون شناخته شده است. البته هنوز تحقیقات پزشکی نتایج نهایی آزمایشات خود را تعیین نکرده و افراد از تجربه ورزشکاران موفق و حرفه ای برای استفاده از آن کمک می گیرند.

تاریخچه سوماتروپین

هورمون رشد انسانی یا HGH که به آن سوماتروپین هم گفته می‌شود سرانجام پس از ده‌ها بار تلاش و تحقیقات جهت استخراج درجه خلوص بالای آن از غده هیپوفیز افراد مرده، به شکل خالص در دهه 1970 استخراج شد. از این دارو برای کودکانی که اختلال رشد داشتند استفاده می‌شد.

سوماتروپین برای بدنسازی

سوماتروپین برای بدنسازی

حدود 10 سال بعد این دارو وارد جوامع ورزشی شد. دلیل آن اثری بود که این هورمون روی افزایش حجم عضلات می‌گذاشت ولی سرانجام در سال 1989 ممنوع شد اما هنوز به طور کامل کنار گذاشته نشده و ورزشکاران از این هورمون محبوب استفاده میکنند.

این هورمون قابل شناسایی در خون نیست و از این رو افرادی که در زمینه ورزش بدنسازی فعال هستند برای آمادگی جهت مسابقات حرفه‌ای از آن استفاده می‌کنند. لازم به ذکر است امروزه سوماتروپین به شکل مصنوعی در آزمایشگاه تولید می گردد.

همچنین بخوانید: عوارض مصرف استروئیدهای آنابولیک

تاثیر سوماتروپین بر بدن انسان

به طور معمول، سوماتروپین در بخش قدامی هیپوفیز (که به اندازه یک نخود است) تولید می‌گردد و باعث رشد و نمو طبیعی اسکلت بدن می شود ضمن اینکه اثر آنابولیکی روی سلول های عضلانی هم دارد. وقتی این هورمون وارد جریان خون می شود، سبب تحریک تولید پروتئین های بدن شده که اثر کاتابولیکی یا تجزیه ای روی بافت چربی خواهند داشت.

کودکانی که این هورمون در آنها بیش از حد تولید شده باشد، اندام ها و قد بسیار بلند و غول پیکری دارند که به آن ژیگانتیسم یا غول پیکری هم می‌گویند در مقابل نقص در تولید آن سبب کوتاهی قد و اندام می‌گردد. در طی دوران بلوغ به بالاترین میزان خود می رسد و رفته رفته تا اواخر دهه 20 سالگی تولید آن کم می‌شود.

تاثیر سوماتروپین بر بدن انسان

تاثیر سوماتروپین بر بدن انسان

سوماتروپین باعث تشدید اثر هورمون تستوسترون می‌شود که اثر متقابل آنها روی یکدیگر سبب افزایش گلوکز خون می‌گردد. در نتیجه آن تحت فشار قرار گرفتن غده پانکراس بخاطر افزایش تولید هورمون انسولین را داریم. برای اینکه تعادل نرمالی بین هورمون رشد و انسولین برقرار باشد، باید از عملکرد نرمال پانکراس مطمئن باشید. برای اینکه در طی چرخه استفاده از سوماتروپین دچار دیابت شیرین (نوع 2) نشوید، ورود بیشتر انسولین به درون جریان خون الزامی است.

در کل، نقش و عملکرد گسترده هورمون رشد باعث محافظت بدن در برابر فرایندهای تخریبی شده و مکانیسم های بازسازی بدن را فعال می کند. بسیاری از مطالعات پزشکی درباره نقش هورمون سوماتروپین نشان داده اند که ، یک فرد را به میزان 10 تا 20 جوان می کند.

اثر افزایش سایز عضلات بخاطر فعال شدن فرایندهای حافظه عضلانی (Muscle Memory) تا مدت زمان طولانی در بدن باقی می‌ماند و این دقیقا نقطه تمایز بسیار مهم بین هورمون رشد و استروئیدهای آنابولیک است. بسیاری از مردان و زنان نه فقط بخاطر بهبود عملکرد ورزشی خود از HGH استفاده می کنند بلکه بخاطر اینکه احساس بهتری هم داشته باشند، ظاهر بهتری پیدا کنند و جوان و شاداب به نظر برسند، از این هورمون استفاده می‌کنند.

سنتز ناقص هورمون رشد باعث ایجاد علائم منفی زیر خواهد شد:

  • آتروفی یا تحلیل عضلات
  • خشکی پوست، ایجاد آکنه یا جوش صورت
  • افزایش چاقی بدون تغییر رژیم معمولی روزانه
  • شکنندگی استخوان‌ها، ضعف تاندون‌ها و رباطها
  • تعریق زیاد
  • کاهش فعالیت جنسی
  • تغییر وضعیت و حالت عاطفی، بروز اضطراب، مود افسردگی
  • اختلالات حافظه، اختلال نقص توجه
  • نقص عملکرد سیستم قلبی – عروقی
  • حساسیت بسیار زیاد پوست نسبت به نور خورشید
  • سندرم خستگی مزمن یا CFS

مقادیر هورمون رشد را فقط می توان از طریق تست خون در آزمایشگاه مشخص کرد. این تست ها مختص شناسایی گلوکاگون، انسولین و سوماتولیبرین در خون هستند. MRI گرفتن از استخوان‌های اسکلت بدن و رادیوگرافی امکان بررسی فعالیت نواحی رشد تراکم استخوان را می دهد که به عنوان شاخصه های فعالیت سوماتروپین هستند.

اثرات مثبت سوماتروپین یا هورمون رشد

در دورانی که زیبایی ظاهری از اهمیت زیادی برخوردار است، بسیاری از ستاره های سینما در سراسر دنیا از چرخه های هورمون رشد استفاده می‌کنند تا بدن خود را جوان نگه دارند. آمار و ارقام استفاده از این هورمون در جای خاصی ثبت نشده ولی بیش از 50% از بازیگران زن و مرد از HGH استفاده می‌کنند تا جوان بمانند به همین دلیل به آن چشمه جوانی هم می گویند.

حتما می دانید که هر چیزی جنبه مثبت و منفی دارد و مصرف بیش از حد هر چیزی برای بدن مضر است و مهم نیست که ماده غذایی، دارو یا یک مکمل باشد و دقیقا همین مورد برای سوماتروپین هم صادق است.

اگر از سوماتروپین طبق نیاز خود یا توصیه پزشک عمل کنید، قطعا برای شما مشکلی ایجاد نخواهد کرد اما مصرف بی‌رویه و بیش از حد آن قطعا آسیب زننده است. مکمل های HGH یا تزریق آن به عنوان آزاد کننده HGH در بدن عمل می‌کنند تا میزان آن را در بدن در حد متعادل نگه داشته و باعث افزایش حجم عضلات گردند.

لیستی از اثرات مثبت مصرف سوماتروپین

  • افزایش تراکم استخوان و قدرت آنها تا در اثر فعالیت فیزیکی و تمرین سریعا دچار شکستگی نشوند.
  • تغییر سلول های چربی بدن به سلول های عضلانی
  • فعالسازی عملکردهای حفاظتی از بدن
  • کاهش غلظت کلسترول در جریان خون
  • افزایش فعالیت فکری
  • افزایش تمایل و مدت زمان رابطه جنسی چرا که باعث تقویت عملکرد تستوسترون می شود
  • بازسازی و جوانسازی پوست
  • تحریک بافت چربی بدن برای تأمین انرژی مورد نیاز
  • کاهش دوره ریکاوری پس از تروما
  • تضمین تحرک و سلامتی مفاصل
  • ترمیم بافت غضروفی
  • کاهش فرایند مورد نیاز برای بهبود بافت ها
  • برگرداندن حجم و عملکرد ارگان هایی که به دلیل افزایش سن دچار آتروفی یا تحلیل شده اند
  • مؤثر در نرمال سازی لومن رگ های خونی
  • جلوگیری از ترومبوز یا لخته شدن خون در رگ
  • تقویت و قدرتمند سازی عضله قلبی
  • بهبود عملکرد و وضعیت سیستم اداری
  • در زنان، باعث از بین رفتن علائم سلولیت می گردد.
  • انجام تمرینات ورزشی به شکل طولانی تر در سنین بالاتر و بلند کردن وزنه های سنگین
  • افزایش قدرت مغز و توانایی آن برای تفکر و تمرکز بهتر

علل محبوبیت سوماتروپین در بین ورزشکاران

  • تقویت سیستم استخوانی – مفصلی، که هنگام کار با وزنه ها و انجام تمرینات ورزشی قدرتی بسیار مهم هستند چرا که به فعال و منعطف ماندن یا تحرک آنها کمک می کند.
  • سوزاندن چربی های ذخیره شده همراه با عضله سازی
  • بهینه سازی فرایندهای متابولیکی
  • تسریع فرایند ریکاوری بدن از مصدومیت ها
  • افزایش شاخصه های قدرت فیزیکی بدن
  • افزایش حجم عضلات
  • پشت سر گذاشتن چرخه شیمی درمانی
  • بی اشتهایی عصبی

سوماتروپین برای کدام بیماران مناسب است؟

در بین علائم پزشکی مختلف، می توان به موارد درمانی زیر اشاره کرد:

  • درمان کوتاهی قد یا کوتولگی در کودکان
  • درمان بیماری دیستروفی عضلانی دوشن
  • درمان بیماری مزمن کلیوی
  • سندرم روده کوتاه
  • جلوگیری از بروز پاتولوژی های وابسته به سن
  • نقص هورمون رشد بخاطر سابقه داشتن تومورهای غده هیپوفیز
  • دیستروفی عضلانی در بیماران مبتلا به عفونت HIV

موارد منع مصرف هورمون رشد

مناسب بودن مصرف سوماتروپین برای افراد را فقط یک پزشک با تجربه در زمینه داروهای هورمونی می تواند تأیید کند. در طی مشاوره با دکتر، مواردی که نشان دهنده مناسب بودن مصرف سوماتروپین و همچنین موارد منع مصرف باشند مشخص می‌گردند.

بصورت کلی در موارد زیر باید از مصرف سوماتروپین خودداری کرد:

  • سنین زیر 20 سال (بسته به فرد و سطح تمرین ورزشی)
  • عدم تحمل یا داشتن حساسیت بیش از حد نسبت به مواد فعال موجود در این داروی هورمونی
  • وجود چندین آسیب در نقاط مختلف بدن
  • بیماری تیروئید
  • دیابت

جدای از موارد گفته شده، شایان ذکر است که امکان مصرف هورمون رشد در کسانی که مبتلا به سرطان هستند کاملا ممنوع است چون باعث تحریک رشد بیش از حد سلول های بدخیم سرطانی شده و در نهایت باعث وخیم تر شدن اوضاع بیمار می‌گردد.

حتی در صورتی که تشخیص قطعی یا نشانه‌های واضح بیماری سرطان وجود نداشته باشد، حتما باید قبل از مصرف، تست خون برای مارکرهای تومور انجام گیرد تا از نبود بیماری سرطان اطمینان حاصل شود. همیشه توصیه اکید بر این است که قبل از مصرف هر داروی ورزشی و هورمونی با هر هدفی با پزشک خود مشورت کنید مخصوصا اگر زمینه های پزشکی دارید و HGH نیز از این قاعده مستثنی نیست.

به هیچ وجه سعی نکنید با شرایط پزشکی که دارید مواجه نشوید و با آن مقابله نکنید و بدون توجه به آن و مشورت گرفتن از پزشک به مصرف HGH بپردازید. به زندگی خود اهمیت دهید و سعی کنید حتی بدون مصرف HGH نیز فعالیت بدنی خود را حفظ کنید.

عوارض جانبی مصرف HGH یا هورمون رشد (سوماتروپین)

داروهایی که پایه هورمونی داشته باشند را باید بسیار جدی گرفت چرا که می توان اثرات و عوارض جانبی منفی شدیدی اعمال کنند. توجه داشته باشید که مصرف بی رویه و بیش از حد سوماتروپین باعث ایجاد مشکلات و عوارض جانبی شدید و گاهی اوقات برگشت ناپذیری می شود که در ادامه به آنها اشاره می کنیم:

  • افزایش وزن اندام های داخلی (برآمدگی در ناحیه معده یا شکم)
  • رشد پاتولوژیکی استخوان اندام های حرکتی دست و پا، صورت که بیشتر در زنان دیده می شود
  • افزایش حساسیت سلول های بدن به انسولین
  • تورم شدید مخصوصا در ناحیه صورت
  • میالژی یا درد شدید عضله
  • سفتی مفاصل ناشی از تغییر شکل
  • فشار بیش از حد درون جمجه ای
  • متراکم یا فشرده شدن بافت های حنجره که باعث گرفتگی صدا می شود
  • تغییر شکل در ستون فقرات
  • برآمده تر شدن شکل قفسه سینه
  • هیپرتروفی عضله قلب
  • ناباروری در مردان و زنان
  • سندرم تونل (Tunnel)
  • بزرگ شدن پستان مردان (ژنیکوماستی) که در اثر عدم تعادل هورمونی بدن بین استروژن، تستوسترون و HGH رخ می دهد که کمترین اثر آن از بین رفتن اعتماد به نفس و مشکلات روحی – روانی است.
  • افزایش وقوع بیماری های قلبی مثل حمله قلبی. حتی بزرگ شدن عضلات قلب نیز رخ می دهد که به آن کاردیومگالی گفته می شود که احتمال حملات قلبی را افزایش می دهد.
  • افزایش احتمال ابتلا به دیابت چون افزایش HGH منجر به کاهش قند خون شده و همین عاملی است برای بروز حالتی به نام سبکی سر و خستگی که به کاهش قند خون در این شرایط هیپوگلایسمی (هیپوگلیسمی) گفته می شود و در این شرایط احتمال وقوع دیابت بالاست.

بهترین دوره های مصرف سوماتروپین

تا بحال تزریق هورمون رشد برای اهداف ورزشی دارای قوانین و شیوه خاصی نبوده چون هنوز مطالعات روی خصوصیات مواد فعال و اثرات آن روی بدن در حال انجام است. از طرفی تنظیم کردن یک برنامه برای رشد و پیشرفت بدن و بهبود عملکرد ورزشی که در آن تمامی مشاهدات و آنالیزها بکار گرفته شده باشند، امری غیر ممکن است.

مطالعاتی که تاکنون صورت گرفته فعلا استفاده از هورمون رشد را برای اهداف پزشکی مجاز دانسته‌اند و برنامه های مشخصی هم تدوین شده اما برای مصارف ورزشی هنوز مطالعات در حال انجام است و باید تجربیات نسل قبلی بدنسازان و وزنه برداران را بررسی کنید. پزشکان ورزشی مدرن توصیه می‌کنند فقط طبق دوز تجویز شده مصرف داشته باشید تا دچار عوارض جانبی خطرناک آن نشوید.

همیشه میزان مصرف HGH شما باید متناسب با سبک زندگی و برنامه تمرینی باشد و در صورتی که برنامه تمرینی منظم روزانه و رژیم غذایی مناسبی وجود داشته باشد، اثرگذاری HGH نیز بسیار بیشتر خواهد شد.

یک دوره مصرف سوماتروپین برای ورزشکاران مبتدی

دوره تزریق حداقل باید 3 ماه باشد تا تغییرات مربوطه حاصل شوند.

  • هفته های اول تا ششم: سوماتروپین باید 5 یونیت در روز در طی دو نوبت تزریق شود.
  • از هفته ای هفتم تا دوازدهم: سوماتروپین 5 یونیت و دو بار در روز تزریق شود.

دو نوبت تزریق یعنی اولین تزریق موقع صبح قبل از وعده صبحانه که قند خون در کمترین غلظت خود قرار دارد و دومین نوبت تزریق هم در طی تمرینات ورزشی یا بلافاصله پس از آن انجام شود. اگر در روزی که تزریق دارید، نوبت ورزش در باشگاه نیست، 30 دقیقه قبل از ناهار باید تزریق شود.

دوره تزریق HGH برای قطع مصرف

  • هفته اول: سوماتروپین باید 5 یونیت در روز در یک نوبت.
  • از هفته دوم: سوماتروپین دوبار در روز به میزان 5 یونیت.
  • در مواقعی که چرخه استفاده بیشتر از 2 ماه طول بکشد، قرص دیابتون هم باید بیش از 4 ماه مصرف شود تا مشکلی برای غده تیروئید و تیروکسین بوجود نیاید.

دوره ترکیبی سوماتروپین با انسولین

  • مدت زمان تجویز بین 8 تا 12 هفته است
  • سوماتروپین – 5 یونیت و دو بار در روز
  • تستوسترون انانتات – 500 میلی گرم در هفته
  • اُکساندرولون (با نام تجاری اُکساندرین – آناوار) – 40 میلی گرم در روز
  • انسولین – 5 یونیت دو بار در روز، 1 ساعت پس از تزریق سوماتروپین.

اگر برای افزایش حجم عضله، دوره تزریق هورمون رشد را برنامه ریزی می‌کنید، می توانید یکی از استروئیدهای آنابولیک را هم به یک دوره تزریق (Solo Cycle) اضافه کنید:

  • سوستانون 250 – 250 تا 500 میلی گرم در هفته
  • بولدِنون – 400 میلی گرم در هفته

در چنین شرایطی میزان مصرف سوماتروپین، 12 یونیت در روز خواهد بود و مدت زمان دوره تزریق نیز نباید از 8 هفته بیشتر شود.

سوماتروپین برای زنان

زنان نیز برای داشتن عضلات حجیم و بدون چربی و داشتن باسن های خوش فرم، از سوماتروپین استفاده می کنند که البته حتما باید طبق دوز مصرفی توصیه شده عمل شود که معمولا بین 1.3 تا 1.5 برابر کمتر از مردان است.

معمولا مقدار دوز تجویزی برای ورزشکاران بین 4 تا 8 یونیت در روز است که در دو نوبت تقسیم می‌شود و مدت زمان استفاده هم نباید بیشتر از 3 تا 4 ماه شود.

در اثر دوره استفاده از سوماتروپین، چربی های نواحی شکمی، باسن و پاها آب می شوند و لگن کاهش سایز پیدا می کند. ظاهر پوست بسیار تغییر کرده و چین و چروک آن رفع می‌شود. کل بدن خاصیت ارتجاعی پیدا می‌کند و خشکی آن رفع م‌ شود. زنان هم باید مثل مردان برنامه تمرینی مناسب و منظم، تغذیه سالم و رژیم غذایی ارگانیک داشته باشند که حاوی مقادیر کافی از چربی، کربوهیدرات و پروتئین هستند.

اگر زنان هم بخواهند طبق چرخه های گفته شده عمل کنند تا بهترین نتایج ممکن را بگیرند باید موارد زیر را هم انجام دهند:

  • خواب کامل در شب، از 8 تا 10 ساعت.
  • یک برنامه تمرینی انفرادی برای تضمین فعالیت فیزیکی بهینه
  • مصرف رژیمی از مواد غذایی پروتئینی ورزشی
  • مصرف بیشتر آرژنین، گلوتامین و کراتین
  • مصرف حتمی ویتامین های C و E.

نکات مهم در خصوص مصرف سوماتروپین

بهترین موقع برای اثرگذاری تزریق HGH در نیمه اول یا وسط روز است و برای عملکرد درست این هورمون، بهتر است تزریق آن قبل از وعده های غذایی باشد چون سطح گلوکز خون پایین است. بهترین موقع هم صبح و قبل از مصرف صبحانه است. هورمون رشد رابطه تنگاتنگی با غذا دارد بنابراین بهترین زمان 1 ساعت از قبل از وعده غذایی یا 2 ساعت پس از آن است.

محلهایی در بدن که سوماتروپین تزریق میشود

محلهایی در بدن که سوماتروپین تزریق میشود

بهترین مکان برای تزریق هم در زیر شکم و به صورت تزریق زیر پوستی است. ورزشکارانی که تجربه زیادی در این زمینه دارند، تزریق عضلانی را ترجیح می‌دهند که در این حالت بهترین مکان عضلات دلتوئید (دالی) یا سرشانه و عضلات سه سر بازو یا پشت بازو هستند.

برای هر فردی نحوه اثرگذاری هورمون سوماتروپین پس از تزریق متفاوت است. برخی افراد حس داشتن دستان لاستیکی و ورم کردن بخش های مختلف بدن مخصوصا در ناحیه صورت پیدا می کنند. البته در صورت مصرف بیش از حد، واقعا تورم ایجاد می شود.

افزایش قدرت بدنی باعث می‌شود در طی ورزش بتوانید وزنه‌های سنگین‌تری هم بلند کنید. درد آسیبهای قبلی یا جدید احساس نمی شوند و پیام درد صادر نمی‌شود. احساس خشکی بدن نیز ناشی از سوزانده شدن چربی بدن می‌باشد.

توصیه های مصرف مواد غذایی در طی دوره مصرف سوماتروپین

در صورتی که برنامه رژیم غذایی مناسبی نداشته باشید، اصلا نتایج خوبی از مصرف سوماتروپین نخواهید گرفت و این نکته کلیدی در دستیابی به بهترین نتایج با مصرف هورمون رشد در زنان و مردان می‌باشد. میزان کالری مصرف شده روی سرعت و کیفیت افزایش حجم عضلات تأثیر می‌گذارد. مصرف بیش از حد کالری اجازه استراحت به بدن نمی دهد و مقادیر زیاد چربی جانوری فقط توده چربی بدن را افزایش می‌دهد.

در صورتی که بدنساز هستید و دوره تزریق هورمون رشد برای افزایش وزن و حجم عضلات تنظیم کرده‌اید، باید طبق قوانین زیر عمل کنید:

  • حداقل 5 بار در روز باید غذا بخورید
  • باید غذاهایی مصرف کنید که کالری بسیار بالایی دارند.
  • رژیم غذایی باید حداقل میزان چربی و کربوهیدرات های زود جذب (Fast Carbohydrates) را داشته باشد.
  • 1 ساعت قبل از تمرین یا 1 ساعت پس از آن، غذا بخورید.
  • حتما به نسبت پروتئین، چربی و کربوهیدرات در غذا توجه کنید.

اگر دوره تزریق هورمون رشد را برای قطع مصرف آن تنظیم می‌کنید، موارد تغذیه ای زیر هم باید رعایت شوند:

  • میزان مصرف کالری روزانه باید کمتر شود.
  • کربوهیدرات های زود جذب و چربی ها را حذف کنید.
  • حداقل 250 گرم پروتئین در روز مصرف کنید.

گزینه های غذایی که می‌توانید انتخاب کنید هیچ محدودیتی ندارند. ناگهان مصرف تنقلات و غذاهای با ارزش غذایی بسیار پایین و یا ناچیز را قطع نکنید. چنین افرادی نمی توانند به خوبی رویه زندگی خود را تغییر دهند. مواد غذایی را انتخاب کنید که به آن علاقه دارید و دستور پخت غذاهای سالم را از اینترنت و داخل سایت ما پیدا کنید.

تغذیه سالم نباید خسته کننده باشد. میل به غذا خوردن را با اضافه کردن گیاهان طبیعی مثل سیر، پونه کوهی و ریحان تنوع ببخشید. مصرف مرغ، گوشت بدون چربی و گوشت بوقلمون و ماهی منابع سرشار از پروتئین و چربی های سالم هستند که به عضلات بدن کمک می کنند همیشه خوش فرم، سرحال و سالم بمانند.

جمع بندی مطالب

سوماتروپین هورمون ضروری برای رشد و نمو مطلوب و متناسب با فرم بدن انسان می‌باشد. این ویژگی ها برای ورزشکاران جهت دستیابی به فرم بدنی زیبا و عملکرد عالی فیزیکی ایده‌­آل محسوب می‌شوند.

قبل از اینکه ورزشکاران دوره تزریق و مصرف هورمون رشد را شروع کنند، باید پارامترهای اصلی را مشخص کنند که کل برنامه آنها و نیاز به تزریق داروهای آنابولیک، تیروکسین و انسولین به آنها وابسته است.

  • سلامت عمومی: در این مرحله، وجود هرگونه موارد منع مصرف حذف شده و در طی مشاوره اجباری با پزشک، تست های پزشکی انجام می‌شوند.
  • تعیین میزان تناسب اندام، شاخصه های قدرت بدنی و تمرین ورزشی که برای تعیین هدف نهایی از مصرف هورمون رشد لازم است.

توجه داشته باشید که مصرف هورمون رشد بسیار هزینه بر است مخصوصا که حداقل مدت چرخه مصرف نیز 3 تا 4 ماه است.

٬٬

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

اگر این مطلب را دوست داشتید با دوستان خود به اشتراک بگذارید!

همچنین بخوانید:

فهرست